Đơn vị thiết kế: SBA international Stuttgart/Thượng Hải

Địa điểm: Thượng Hải, Trung Quốc

Đơn vị kết cấu: Knippers Helbig Advanced Engineering

Giám đốc điều hành: Hong Li and Bianca Nitsch

Đơn vị đầu tư: Công ty TNHH bất động sản Shanghai World EXPO, Thượng Hải

Giám đốc điều hành: Tiến sĩ Jan Knippers, Dipl.-Ing. Thorsten Helbig

Các cộng tác viên: Florian Scheible, Florian Kamp, Dirk Richter, Roman Schieber, Johannes Beran

Đơn vị cộng tác: ECADI, Shanghai, China

Tổng diện tích sàn: 280,000 m²

Diện tích kết cấu mái: 65,000 m²

Thời gian lập dự án: 2006-2010

Dữ liệu hình ảnh: Thomas Ott, Wilfried Dechau, Knippers Helbig

Sau thế vận hội Olympic Bắc Kinh, hội chợ triển lãm tại Thượng Hải là sự kiện quốc tế nổi bật nhất tại thời điểm này. Ngay trong lễ khai mạc được tổ chức vào tháng 5, các đơn vị tổ chức mong đợi sẽ thu hút hơn 70 triệu du khách trong ngày hội lần này. Khẩu hiệu ‘Better City Better Life’ lấy tâm điểm là cuộc sống đô thị trong thế kỷ 21. Bên cạnh Trung Quốc và các công trình triển lãm thì trục đại lộ Expo là công trình kiến trúc có quy mô hòanh tráng nhất và mang tính chất quan trọng nhất của khu đất. Nó tạo thành cửa ngõ bước vào khu vực trung tâm và đồng thời cung cấp một diện tích 350.000 m² để đáp ứng việc bố trí rất nhiều các không gian chức năng phục vụ cho cuộc triển lãm. Thông qua dải đất có  chiều dài 1km cùng chiều rộng 100m, trải dài suốt toàn bộ khu triển lãm đến bên sông Hoàng Phố, các du khách được dẫn vào từng công trình triển lãm với các màu sắc dân tộc và chủ đề khác nhau. Trục đại lộ Expo sẽ là một trong năm công trình kiến trúc được giữ lại sau khi kết thúc hội chợ triển lãm quốc tế để tạo thành trung tâm của một khu đô thị mới tại Thượng Hải. Cuộc thi thiết kế đại lộ trung tâm này được tổ chức bởi tập đòan kiến trúc và quy họach đô thị SBA có trụ sở tại Stuttgart.

Trục đại lộ Expo được bao phủ bởi một hệ thống mái che có diện tích bề mặt 65.000m², thuộc công trình có quy mô lớn nhất trong lọai hình kiến trúc này trên toàn thế giới. Với khoảng vượt gần 100m, nó gần như đạt tới được ngưỡng giới hạn của việc thi công kỹ thuật. Kết cấu mái này được chống đỡ  bởi 19 cây cột bên trong và 31 cây cột bên ngòai, cùng 6 hệ khung hình phễu bao gồm thép và kính. Công trình cao 45m và nhô ra 80m. Những “thung lũng mặt trời” này có tác dụng tập trung ánh sáng tự nhiên vào các tầng hầm một cách trực tiếp.

Việc thiết kế và triển khai thi công được thực hiện bởi tập đoàn Knippers Helbig Advanced Engineering có trụ sở tại Stuttgart và New York. Về kết cấu và hình khối kiến trúc,hệ mái này đi đúng theo phương pháp truyền thống nơi đây, đó là luôn thiên về những công trình xây dựng bằng vật liệu nhẹ. Cũng chính nhờ phương châm này mà KHAE tiếp tục thực hiện một loạt các dự án kiến trúc nổi bật khác, chẳng hạn như việc xây dựng công trình triển lãm của Đức trong Expo 1967 tổ chức tại Montreal, cũng như thiết kế khung vòm cho công trình triển lãm của Mỹ theo ý tưởng của kiến trúc sư R. Buckminster Fuller.

Khu hội chợ triển lãm nằm hai bên bờ sông Hoàng Phố thuộc phía Tây của  thành phố trung tâm Phố Đông. Trục đại lộ Expo và phần thiết yếu nhất của hội chợ triển lãm – đó là các gian hàng triển lãm với những nét văn hóa đặc trưng của các nước tham dự, cũng như ý tưởng về không gian đô thị vô cùng mới mẻ – Better City, Better Life, tất cả được bố trí tại khu vực phía Nam của con sông. Vào năm 2007, ý tưởng về một công trình trên trục đại lộ kết hợp cổng chào, gắn với không gian cảnh quan, đã đưa tập đoàn kiến trúc SBA của Thượng Hải và Stuttgart vào vòng chung kết của cuộc thi quốc tế về thiết kế cổng chào của Expo 2010 tại Thượng Hải.

Ý tưởng thiết kế là một cấu trúc nhỏ gọn để có thể gói trọn tất cả các tiện ích công cộng cần thiết, như văn phòng làm việc, cổng kiểm sóat, nhà hàng, cửa hàng và các trung tâm phân phối. Khu đất dài 1.000m  và rộng 100m được hạ thấp hơn 2/3 so với mặt đất chuẩn. Các khe dốc có kích thước lớn nằm hai bên công trình nhằm mục đích đưa ánh sáng và không khí đến các tầng sử dụng. Điều này tạo ra một diện tích sân thượng rất rộng, mà ban đầu dự kiến sẽ được che phủ bởi một kết cấu mái vượt nhịp lớn với một lớp vỏ kính dược gắn trên hệ lưới tam giác. Tập đoàn Knippers Helbig Advanced Engineering đã hỗ trợ cho SBA trong vấn đề triển khai kết cấu từ năm 2007. Chín cây cột lớn bằng kết cấu khung kính – thép đã được tạo ra để chịu tải chính, trong khi cùng lúc kết hợp với nhiều hàng cột nhỏ chống đỡ phần rìa mái. Trong một nghiên cứu sơ bộ, hệ mái lợp kính đã được tối ưu về mặt thiết kế. Điểm nhấn thật sự nằm ở việc thu nhỏ những cột chống và gắn các cây cột lớn vào không gian đã được phân chia. Khoảng ba tháng sau khi bắt đầu giai đoạn lập dự án, các điều kiện tự nhiên cơ bản thay đổi. Kết quả là, chủ đầu tư yêu cầu thiết lập của một hệ mái vỏ mỏng thay vì hệ mái kính như ban đầu. Một quyết định sau đó được đưa ra kèm theo giải pháp giữ lại các “thung lũng mặt trời”, thành phần quan trọng nhất trong ý tưởng thiết kế này, và cũng rất đặc trưng với một hệ mái vỏ mỏng rộng lớn. Bằng cách này, trục đại lộ Expo đã được xây dựng trong phương pháp truyền thống của Stuttgart, được áp dụng lần đầu tiên đối với công trình triển lãm của Đức do KTS  Frei Otto thiết kế tại Expo 1967 Montreal.

DelaNgoc blogkientruc th theo archdaily