( Ảnh mang tính  minh họa) Chưa bao giờ công tác quy hoạch lại có được sự trợ giúp của máy tính để thể hịên quy hoạch có hiệu quả như ngày hôm nay. Những thành phố mới được vẽ ra sống động, có cả phim 3D hình ảnh như thật, những công viên với cây xanh, hoa lá, mặt nước long lanh dưới nắng mặt trời, người người hạnh phúc đi dạo dọc theo những ngôi nhà tráng lệ, những con đường rộng rãi, sạch sẽ và những cái tên nghe dễ chịu: Khu đô thị sinh thái, khu du lịch sinh thái, thành phố sinh thái và nhiều cái tên mỹ miều hấp dẫn hơn nữa.

Chúng ta không nghi ngờ gì mong muốn tốt đẹp của các nhà quy hoạch, việc vẽ ra viễn cảnh sau 10, 20 năm là một trong những công việc của công tác quy hoạch.

Nhưng tự hỏi có bao nhiêu phần trăm viễn cảnh đó trở thành sự thực, liệu những viễn cảnh đó có như những lời hứa mà cả người hứa nó cũng không biết sẽ có thực hịên được hay không.

Đã có nhiều công viên xuất hiện trên giấy, đẹp đẽ nhưng sau 20 năm , thực tế vẫn là bãi rác sình lầy, cỏ mọc um tùm.

Có những trường học trong khu đô thị, sau 10 năm vẽ ra vẫn là bãi đất trống, người dân đi qua bãi đất đó hàng ngày và trông mong vào lời húa.

Thành phố Hà Nội có 3 đường vành đai quan trọng, sau 30 năm vẽ ra đến nay chưa con đường nào được hoàn thành, chỉ là những con đường đứt đoạn. Có con đường vẽ ra qua chỗ này, người dân 2 bên đường chờ đợi hơn 20 năm để khi thực hịên lại làm sang chỗ khác.

Quy hoạch có quan điểm định hưóng phát triển ra vùng ngoại vi sao ta vẫn thấy những trung tâm thương mại cao tầng chen chúc mọc lên trong khu trung tâm vốn đã chật chội.

Những thành phố sinh thái, những đô thị sinh thái thì mới bắt đầu thực hịên nhưng chưa thấy kế hoạch tạo nên sự đa dạng sinh học, trong khi mọi người vẫn hồn nhiên bắt tất cả các động vật tự nhiên để ăn thịt theo truyền thống. Những khu đô thị, khu công nghiệp đã hoạt động nhưng không hề có khu xử lý nước thải (vẫn đang trong kế hoạch), những ngôi nhà bọc kính kín mít tiêu tốn năng lượng vẫn được phê duyệt theo mong muốn của các chủ đầu tư, những công nghệ sạch, nhà sinh thái mới chỉ là những thử nghịêm đâu đó ở nước ngoài.

Những đô thị toàn vẽ những nhà chọc trời, những biệt thự lộng lẫy, có ai vẽ lên hình ảnh của những ngôi nhà cho người ngèo, thu nhập thấp đâu. Khu đô thị Phú Mỹ Hưng đẹp thật nhưng xem giá của những ngôi nhà thì bao nhiêu người dám mơ ở trong đó, chắc chắn không phải là giấc mơ của hơn 70 % dân nông nghiệp nước ta đang chuyển đổi nghề nghịêp, lối sống.

Người dân nghi ngờ vào tính thực tiễn của quy hoạch, hơn 30 năm qua thực tế đã chứng minh sự nghi ngờ đó là có cơ sở.

Và giờ đây nghi ngờ này chưa hề được gỡ bỏ khi những viễn cảnh quy hoạch được đưa ra ngày một hấp dẫn hơn, hình ảnh đẹp hơn nhưng không có gì để khẳng định những viễn cảnh đó sẽ được thực hiện.

Người quy hoạch là người làm ra viễn cảnh, là người nói ra lời hứa. Cho dù đó là các kiến trúc sư giỏi, chuyên gia nước ngoài giàu kinh nghiệm, những người nổi tiếng, chúng ta không nghi ngờ gì vào năng lực của họ, nhưng họ sẽ không phải là người thực hịên lời hứa đó. Đó là Luật, là cơ chế đầu tư, là chính sách kiểm soát phát triển, là bối cảnh kinh tế xã hội của Việt Nam, là con người Việt Nam với văn hoá, trình độ, nhận thức Việt Nam thực hiện. Mà dường như luật của chúng ta với công tác thực hiện quy hoạch còn quá sơ sài. Những thay đổi, điều chỉnh trong quá trình thực hịên là rất lớn.

Cần có sự đảm bảo cho lời hứa, đó chính là cái mà người dân mong đợi hịên nay ở các đồ án quy hoạch. Khi trình bày đồ án, ai hãy chỉ cho chúng tôi sau 20 năm, bao nhiêu phần trăm thứ đang vẽ ra sẽ được thực hiện, ai sẽ chịu trách nhịêm nếu nó không được thực hịên hoặc thực hịên hoàn toàn sai lệch.

Nếu không nói ra được thì những viễn cảnh quy hoạch sẽ vẫn chỉ là những lời hứa ngọt ngào, hay tệ hơn nữa là những lời nói dối ngọt ngào.

Blogkientruc th theo bài viết thầy Phạm hùng Cường